‘U stròhəkə (Il filosofante)

Stampa questo articolo Stampa questo articolo

images« ‘U vi’ ‘u vi’: mó arrívə! Guagnú, vədímə ‘a víjä k’hèma fè!»

Dícənə ‘i kagliastriéllə appénə vídənə ‘i spúndè ‘u bastonə e lu pastrènə d’u stròhəkə nd’a kiàzzä o nd’a kianúrä. ‘U kiàmənə d’akkussí p’a mórə ki piècə a parlè co’ tuttə: zínnə e grannə, ciuòtə e figliə ‘i ngròkkiə. Sə tə ngàkkiə, guaglió, non tə hàssə kiú: jé comə a ‘na zékkä. A dícə ‘a vərətè, parékkiə cə sə vuharənə pəgliè ‘a pəzzəkètə, ma quíllə jé kiú furbə ‘i hórə e stè allu juókə: ‘i fè parlè, ‘i fè parlè e pó passə all’attakkə. ‘I ccumménzə addummannè ki è krəjètə ‘u múnnə, quandä stéllə cə só ngiéhə, sə h’ángəhə s’ó guómmənə o fémmənə… E sə tu ‘i rəspuonnəsə gàgliə, jllə tə kumbíngə ca jé cəpúllə. E nonn’é ca vè p’a kkurtatórä! Makké! ‘A pígliə d’a kèsa ‘i krístə e allònghə ‘u bródə finakké tə fè scénnə ‘u hàttə. Ghèjə vogliə ‘i dícə bàstə, ca mó tə n’hèjä j’: quillə tróvə sèmbə ‘a mazékə pə tə ndratténə n’atu píkkə e, sə pròpijə riéscəsə a t’a sbəgnè, tə dícə ku dəskursə ‘u rəpígliə ‘a pròssəmä vótə ca t’affròndə. Jé nu vérə ruppapatènǝ, m’éta crédə, e zartə kèpəvírdə ca no g’hènə rəspéttə, ‘u mmànnənə all’atu pajsə. Ma jllə non s’a pígliə kiú də tandə: purə pə quissə ‘u kiàmənə ‘u “stròhəkə”. É fattə ‘a guarrä ed è stètə prəggiuniérə nd’a Səbbarijə. È mmakkètə ‘u friddə e la fèmə. H’anə dètə purə ‘na mədagliə ‘i górə k’è sauvètə ‘u kumandandə sujə nd’a battagliə ‘i Stahәngrèdə. N’è bístə də kòttə e də krúdə, tandə ca putérə skrívə nu híbbrə, ma non g’é gh’jutə alla skóhä e pə quíssə vè kandànnə kiakkiərə nd’a tuttə ‘i pízzəhə du paísə pə fè sapè alli crəstijènə quillə k’è passètə e pə fè arraggiunè ‘i giúvənə ca pénzənə suhə alli fémmənə e allu juòkə d’u pallónə.’A kanzónä sujə, goramèjə, ‘a sàpǝnə a məmórəjə purə ‘i guagnúnə ‘i pisciagúmməhə.

S’è rəkuótə doppə d’u cənguàndə. ‘I pariéndə sójə sə pənzàvənə k’avíjə muortə. Nd’a prəggiuníjä hanə cadùtə tutt’i capíllə. G’hè ‘i piédə arruinètə e non zə pó míttə manghə ‘i skàrpə ki fènə dóhə: gírə skávəzə vierne e statíjä. Pə sə dè mburtànzə, s’è fàttə créscə ‘a vàrəvä hònghə. ‘U postə addó ‘i piècə kiù assèjə a gh’j facénnə kiàkkiərə jè ‘a varəvaríjä ‘i cumba Huiggijә zətəhónə. Allè c’é sémbə angùnə k’u vó sèndə e sə pó fè purə ‘na sunètə cu’ vijuhínə. Zartə vótə sə skòrdə purə də sə rəkogliə a mangè.

Jovədíjä passètə, c’è truvètə a Turìnə ‘a Pəjònəkə ca sə stèvə raškànnə ‘a vàrəvä. Jèrə miénzә nzapunètə: appènə è sməccètə ‘u stròhəkə addonn’u spékkijə è skattètə com’a ‘na mollä, s’è gavuzètə də bòttə d’a sèggə e l’ha dittə: «Hajə səndùtə kè fattə ‘a mìkə tujə?

«Quèhә amikә? J’ nonnә gaggә amicә.» «Sì’, nonnә ghèjә amicә! A ki haja dicә? Mò t’aggia kundè pròpijə!»

«Nonn’avé prèssä: aspèttə…aspettǝ ‘nu mumèndə, non tǝ gaggǝtè, sǝnó cumba huiggijǝ tǝ muzzǝ ‘a rekkia e po’ eja j’ apparannǝ guèjǝ: fammә appәccәkè ‘u síkәrә primә.» H’a frənètə ‘u stròhəkə e po’ ha dummannètә: «Hajə passètə tre bótə allu krivә, quillə ca m’hèjä dìcə?»

images«Tre bótə allu krivә?!….Ma che k…. dìcəsə?…Non capìskə!» È sbuffètə Turìnə, pəgliètə alla spruvìstə.

«Mə fazzə gàbbə ‘i tə ka nonn’u sèjə!… » H’a rəpəgliètə ‘u stròhəkə . «G’ògnə crəstəjènə g’hè tre krivə…»
«ki t’ha dittǝ, mó, ssa panzènǝ?»

«Sòkrätǝ».

«Sòkrǝmǝ?!. Non gǝ kredǝ! Sòkrǝmǝ jé ‘na krǝstiènä appustètǝ! Tu tiénǝsǝ ‘i pàppǝcǝ ‘nghèpǝ! »

« ‘U vidǝsǝ quandǝ jé bruttǝ ‘a ‘gnuranzǝ? Ke mǝ nǝ futtǝ a mmé dǝ sòkrǝtǝ?!…

Eggǝ dittǝ: “So-kra-te”»

«E ki jé ssu strǝvìsǝ?»

«’N’ata vôtǝ?…Ellorǝ si’ propijǝ ‘gnurandǝ ku’ korǝ? Kumba ‘huj’, diciannihǝ tu ki jé Sòkrätǝ».

«Jé quillǝ…quillǝ ka…’nzommǝ: jé quillallè ka dìcǝsǝ assǝgnurijǝ».

«Ma ke stè arravugliànnə astummatìnə, quissalló?… Sòkrǝtǝ, sòkrǝmǝ, tre krivə?…Ke? hèma j’ a ciàrnə ‘a renä?…Eh eh eh…» S’è sfurzètə ‘i rìrə Turìnə ed è guardètə nda h’uòkkijə ‘u varəvièrə pə cərkè kunziénzə.

«Sì, rìrə tu, kazzó’!» Ha rəpǝgliètǝ ‘u stròhəkə. «Hajə kundrullètə sə quillə ca m’hèja dìcə jé vérə?»

«No, haggə səndùtə ‘i dicə e…» Ha rәspuostә Turinә mienzә ‘mbaccètә.

«E fammә sendә:…Ma… jé ‘na cósä bbónä?»

Turìnə è kkumənzètə a ngakagliè: «Mhm…béh, mó,…no;… a dicə ‘u vérə jé tuttə ‘u kundràrəjə…»

‘U stròhәkә sǝ facìjә ‘a rǝsètǝ sutt’i baffǝ.

«Vè bbuónə, vé. Mo’, fammә capiscә n’ata cosä: ma jé pròpijə nəcəssàrəjə quillə ca mə vuojə dìcə?»

«Nəcəssàrijə?….Noo: jé ‘na crusijtè!….»

«Ellorә», ha sdǝhǝnghètǝ ‘u stròhəkə: «Sə no gghiè nəcəssàrijə, hàssa stè ‘u munnə comə jé e non tə mbəccè kiù d’i fattə ‘i h’àtə. Hassa fùttə, vè! E pènzə alli kàvǝhǝ tòjə ka kàmbəsə ciend’annə! E… sә propijǝ vuojә fè ‘na kosa bbonä, siendә ‘u kunzigliә mijә: vèt’akkattә subbәtә , pә ttè e pa famigliä tujä, ‘na duzzínә ‘i krivә!» D’akkussì ha nzəppètə ‘a vukkә e sə n’è gh’jùtə.

 

Glossario

 

‘U stròhəkə : L’astrologo (filosofante: persona che la sa lunga))

 

-Kagliastriellǝ: giovanottelli           ;

pəgliè ‘a pəzzəkètə : sfottere;                             

-alla spruvìstə: di sorpresa ;    
-alluménə:
almeno;            
-mazékə:
espediente

-‘mmakkètə: sofferto
-krivә:
crivello

-mә fazzә gàbbə: mi meraviglio
-nzəppètə:
tappato
-‘ndraméndə:
nel mentre

-Sòkrätǝ: Socrate

-sòkrǝmǝ: mia suocera

tiénǝsǝ ‘i pàppǝcǝ ‘nghèpǝ!: Hai le pigne in testa!

sòkrǝtǝ: tua suocera

appustètǝ: seria, assennata;

-strǝvísǝ: pazzoide sconosciuto

-ngakagliè: balbettare
-pisciagúmməhə: piccini
-sbәgnè:
svignarsela
-sməccètə: sbirciato
-sfrukunәjètә: stuzzicato, incalzato

‘na crusijtè!: una indiscrezione!

-ha sdǝhǝnghètǝ: l’ha rimproverato.

 

 

Commenta

Utilizzando il sito, accetti l'utilizzo dei cookie da parte nostra. Maggiori informazioni

Questo sito utilizza i cookie per fonire la migliore esperienza di navigazione possibile. Continuando a utilizzare questo sito senza modificare le impostazioni dei cookie o clicchi su "Accetta" permetti al loro utilizzo.

Chiudi