Popkòrnə e tahavəsiónə (Popcorn e televisione)

Stampa questo articolo Stampa questo articolo

Popkòrnə e tahavəsiónə (Popcorn e televisione)

‘Avíjə quèsə sәttand’annə, Mәkéhә. ‘’A mәgliérä avíjə già mòrtə e gh’jllә avíjə rumàstə suhә. Ognə quinnəcə juornə ‘i rrəvèvə ‘a héttərä d’i figliə ca sə n’avínə jutə a Novayork, c’a nzəstívənə ca sə n’avíja j’purә jllә addó hórə.

«Gué Tè» -‘i dəcívənə – « a què nujə stèmə nd’u paravísə, ma tənímə ‘na spínä nd’u còrə pəkké non tə putímə accudíscə. Fannə cundéndə: vienətínnə, non gə stè kiù suhә suhә alló. A què c’è n’atu munnә, nda kèsә tәnímә purә ‘a tәlәvәsiónә e puojә passè ‘u tiembә comә vuojә; fènә vidә tandә dә killi cundә: ‘u juokә du pallonә, ‘a corsә di bicәclettә, ‘a corsә di cavallә, cìnәmә e mariunettә. Vienәtínnә, non tә scunfәdè».

‘U viekkiariéllә é purtәtә a leggә ‘a héttәrä a don Tumèsә. Doppә k’ha lettә, ‘u crәstәjènә ha rәmbruvәrètә bonariamendә: «Ma che aspiéttəsə? Pəkké ‘i fèjə dəspərè ‘i figliə tojə? Allu postə tujə, j’ mə n’avérə giá gh’jutə. Hajә vistә che tә dícәnә? Ghènә purә ‘a televәsiónә.»

«E chә ghiè?»

«A dicә ‘a vәrәtè, manghә j’ ‘aggә vistә mèjә: n’Italijә non g’è angorә. Da quillә ca m’é dittә fígliәmә, jé comә ‘a ‘na škàtəhə co’ nu quètrә ‘i vitrə addó sә vídәnә ‘i crәstijènә ca sə mòvənə, parlәnә, e tuttә quillә ca stènә facénnә. Jé com’a nu cìnəmə, vé. Hèi fattə menda huchèhə?»

« Ma che nə saccə j’ də cìmənə e də ciàmənə! Mә stèjә pәgliannә pә fessә, anó?»

«Nonziamèjә! Propәjә a tè?! Sә j’ piglièrә pә fessә a te, vo’ dicә ca figliәmә m’é pәgliètә pә fessә a mmé!»

«Comә dícәsә tu, ellorә, ‘nda ssa’ coməcàšpətə sə chièmə, tavәhəsiónә, anò?… mo’, propәjә nda stu muméndә, mә putérә vidә ki figliә mejә nda Màrәkә?…Ma vè təfè futtə, vè! Non gə credə!»

«Sinә, tə dichə: jé propijә d’accussí»

«Buonә!… Ellorә che mә nә vèghә a fè nda ‘Màrәkә?»

«T’haggә dittә: n’Italijä non g’é angorә ‘ssu ‘ngièrmә: s’i vuojә vidә ‘i figliә tojә primә ‘i murí, tә n’hèja j’ tu allè, addo hórә, siendә a mmé. Vè tә gódә ‘nu pikkә ‘a vitә, finә a ca si’ ‘ndiémbә.»

Ha cunzәgliètә don Tumèsә.

Mәkéhә sә rәkuòtə alla kèsә ed è ‘cummәnzètә a pәnzè alla ‘Màrəkə.

A píkkə a píkkə, s’è sacriésә e ‘na bella matínә s’è ‘mbarkètә pə Novayork.

I figliә t’han’accuótә com’a nu rré.

‘A prima cósә k’è buostә vidә é stètә ‘a tahavәsiònә. ‘A nәputellä subbәtә n‘ha ppәccәkètә.’A cumbәnazzәjónә è buostә ca propijә ‘nda quillu mumendә sә vәdijә Dә Gàspәrә, ‘u chèpә ‘du cuvàrnә ‘Talijәnә ca stèvә facénnә ‘nu dәscursә.

A Mәkéhә ha pәgliètә nu trәmmuhizzә e pә pikkә nonn’é zzuppètә ndarrә pa nuvәtè.

«Ma quillә jé Degasprә?» .«Che stè dәcénnә? Pèrә ca stè chiangénnә. Addó mә vè gәrannә?

Quissә nommә pijècә: j’ songhә pә Togliattә e pә Baffónә.»

«Cittә, nonn’u dice a nәsciunә! Non tә fè séndә ca si’kәmunistә, sәnó nә fènә ‘u fuogliә ‘i vijә, nә caccәnә a tuttә quandә e nә fènә turnè n’ata votә n’Italijә a makkè ‘a fèmə. A què i kәmunistә ‘i ponә vidә com’u fumә nda h’uokkәjә! A De Gasprә, mmécә,‘i vonә bbénә! »

Da tannә, Mәkéhә nonn’é parlètә kiú dә Togliattә e dә Baffónә.

I figliә ’u tәnívәnә ‘nghiandә i mènә e lu jvәnә scarruzzannә pә tuttә ‘i bannә. Nonn’i facivәnә manghè niente: purә sә vuhijә ‘u hattә di vuciәllә nu jvәnә a truvè.

Doppə tre o quatt’ annə, sfәrtunetamendә, s’è cummənzètə a ngatahaníscə e avijə bəsuognə də g’únə k’avíjä assiste nottə e gh’juornə. Giuvannə,‘u fígliə kiú grannə è ccummənzètə a tәrè càvәcә all’arәjә: «Beh, guagnu’»- h’a dittə all’ati frètə e sórə- «Vədímə comə hèma fè ca məgliàrəmə non gia fè kiú allu cutturijè a tètә: ci stènə vənénnə ‘ì strìsəmə. Nu pikkə appədúnə v’ata ténə purə vujə.». Comə s’avíssə šputètə ‘na jastəmä! G’únə dəcíjə ca ‘a kèsä sujä jérä zínnä; n’àtə k’avijä troppə da fè; n’àtə ca tәníjə già ‘a sòcrä da cummàttә. Nzòmmə, nəsciunə n’è buostə sapè də su ténə. Doppə ‘na dəcínə ‘i juòrnə, Vətranéllä, ‘a figliä kiú zínnä,‘a matínä priéstə, é truvètə a Mәkéhә nnàndə ‘a portə du garèscә sújə jttètә dә cuhә pә ndàrrə k’a chèpä kijkètə mbiettә e li vèvə k’i scənnívənə d’a vúccä. S’è nghənukkiètə, ha tranguhəjètə ‘i muškə e l’ha chiamètə pə vәdé sə jérə muortә o vívə. «Tèh, guardə che curaggə! M’ha bənútä a kiatrè a què a forzə, quillü sbrəgugnètə! Sə crédə ca j’ m’u tènghə! Nonn’u sèpə ca nonnə gh’aggə tièmbə pu ccudiscә? Stè féssə jllə! Mó ‘u chièmə e n’u díchə ca su vəníssə a rəcògliə hambàndə, sənó ciu hàssə mmiénz’a vijə.»

Ndraméndə‘ ‘u sbәndurètә s’è nvurkiètə ‘a mènə trəmuhànnə nda sacchettә da giacchettә ed è tәrètә dafórә nu fugliettә scrittә. Vətranéllä, n’ha scәppètә pə ‘ndi mènә e l’ha lettә…«… Gué Tè, a què nujə stèmə nd’u paravísə… fannə cundéndə, non gə stè kiù suhә suhә alló… non tә skunfәdè, vienətínnə ».

«Eh,..so’ sbagliə ca sə fènə!» É farfugliètə mmienzə i diendə. É pəgliètə e l’ha fattə millə fríngiuhə; po’ha gh’jttètə allü viéndə. ‘U juornә appriessә, ha ghijutə a ‘nghiudә ‘nda ‘nu ‘spizzijә.

Sabbéllə, ‘a nəputéllə, ‘na votə ha gh’jùtə a truvè.‘Nghiuvètә‘nda ‘na seggә a rutellә, Məkéhə rijutèvə vèvə e popkòrnə, e capuzzuhijèvə suhə suhə ‘nnandә a tahavәsiónә sembә appәccәchètә.

                                               fildigiacomo©settembre2017

 

Glossario

Popkòrnə e tahavəsiónə: Popcorn e televisione.

 -non tә skunfәdè : non esitare ( Michele ha qualche remora)

‘ngièrmә: aggeggio.

-s’è sacriésә : s’è convinto

nu trәmmuhizzә: un tremore (l’emozione è talmente forte…)

‘u hattә di vuciәllә : il latte degli uccelli (l’impossibile)

-’u tәnívәnә ‘nghiandә i mènә: lo trattavano con grande riguardo e premura.

a ngatəhaníscə : a rimbambirsi

a tәrè càvәcә all’arәjә : a lamentarsi

a cummattə: a gestire

ci stènə vənénnə ‘ì strìsəmə : si sta stressando

li vèvə: le bave

-‘i muškə : le spalle

-M’ha bənútä a kiatrè a què a forzə: Me l’è venuto a piantare qui a forza.

Stè féssə jllə! : fa lo gnorri, lui!

è nvurkiètə : ha infilato

ha fattə millə fríngiuhə : l’ha ridotto in mille briciole.

-‘nghiuvètә: inchiodato

-e capuzzuhijèvә nnandә a tahavәsiónә, sembә appәccәchètә

e sonnecchiava davanti al televisore sempre acceso.

 

                                       fildigiacomo©settembre2017

 

Commenta

Utilizzando il sito, accetti l'utilizzo dei cookie da parte nostra. Maggiori informazioni

Questo sito utilizza i cookie per fonire la migliore esperienza di navigazione possibile. Continuando a utilizzare questo sito senza modificare le impostazioni dei cookie o clicchi su "Accetta" permetti al loro utilizzo.

Chiudi