Filippo Di Giacomo

Riceviamo, e volentieri pubblichiamo, la “ballata” in dialetto francavillese (con relativa traduzione), “ A canzona de Scrapəcciatiellə e Pəppənellä”, a cura di Filippo Di Giacomo.

 

Scrapəcciatiellə jè ‘nnammurètə ‘i Pəppənellä:

ha misə h’uocchiə ‘nguollə e nonn’a mollä.

‘A mammä e lu tètə dicənə ca jé zinnä

e li frètə ‘a guardənə ‘a bistä e lə fènə ‘a səndənellä.

 

H’atə juornə addó Gnazzəjə ‘u massèrə

è ghiutə a munnè ‘i h’avurə Pəppənellä;

c’erə purə Scrapəcciatiellə

ca ognəttandə ‘i nvəhèvə n’ucchiètə də sguingə

da sutt’u cappiellə.

 

Jellä sə n’è addunètə e də bottə

s’è misə a candè all’ariellä:

“Amorə amorə che m’hejə fattə fè?

a quinnəciannə m’hejə fattə ‘mbazzì….”

Scrapəcciatiellə subbətə ha rəspuostə:

“Lu pagliariellə è fattə e cumməgliètə

arrobbä li pannə a mammä e bienətinnə…”

 

‘Ndramendə è rrəvètə Gnazzəjə ‘u massèrə

co’ ‘na tiella mmènə də patènə frittə e zafarènə:

“Guagnu’, h’assètə ‘u futtə ssu’ candacandə:

ruppìtə ‘u dəjunə, pəgliètə forzä,

c’a zappä pesə e la jurnètə è grannə.

 

Scrapəcciatiellə è lassètə ‘də bottə ‘u rastiellə,

è ‘ngappètə alla schərdunä a Pəppənellä

e l’ha dètə ‘nu bellə vèsə a pəzzəchillə.

 

‘U viendə è purtètə ‘a novä alli fratiellə

ca henə chərrutə hambandə ch’i curtiellə.

“E mo’ è bənutä ‘a finə d’i juornə tojə!”

-hanə dittə a Scrapəcciatiellə-

“Sə si’ gommənə, fannə vədé chi si’,

caccə ‘u curtiellə!”

 

‘U guagnonə è ‘ngappètə ‘na ‘ccəttullä

ha gavuzǽtə all’arəjä e…

“Avandə! -ha dittə-Facitəvə nnandə,

ca və muzzə ‘a capə com’i purciellə!”

 

Pəppənellä s’è gh’jttètə subbətə‘mmienzə:

è guardètə nda h’uocchiə ‘i fratiellə

e l’ha grədètə: “Scrəjatəvinnə!

No bə ‘mməšchètə nd’i fattə mèjə!..

J’ vogliə bbenə a Scrapəcciatiellə!…

s’accəditə a gh’jllə et’accidə primə a mmé! ”

E s’è abbrazzètä strinda strindä

allu ‘nnammurètə.

 

I frètə hènə capitə ‘a sunètə:

hènə jttèə all’arəjə ‘i curtiellə

e s’hanə šquagliètə.

 

Mo’ Pəppənellä e Scrapəcciatiellə

s’hèn’accasètə e stènə nd’u pagliariellə:

g’hènə quattə murəvusiellə ‘i figlie,

mangənə pènə asciuttə e candənə

‘i canzunə all’ariellä.

 

 

La ballata di Scapricciatiello e Peppinella

Scapricciatiello è innamorato di Peppinella/ le ha messo gli occhi addosso e non la molla/

La mamma e il papà dicono che è piccola/e i fratelli la guardano a vista e le fanno la sentinella/

 

L’altro giorno da Ignazio il massaro/ è andata a mondare il germoglio Peppinella/ C’era pure Scapricciatiello/che ogni tanto le lanciava un’occhiata di sguincio/ da sotto il cappello/

 

Lei se n’è accorta e di colpo/ s’è messa a cantare all’ariella:/amore amore che m’hai fatto fare/

a quindici anni m’hai fatto impazzire…/

 

Scapricciatiello subito le ha risposto:/ La capannuccia é bella e ricoperta/ ruba i panni a mamma e vieni via!

 

Nel frattempo è sopraggiunto Ignazio il massaro/ con un tegame in mano di patate fritte e peperoni/:

ragazzi, lasciatelo fottere codesto ritornello/rompete il digiuno, prendete forza/ ché la zappa pesa e la giornata è grande!/

 

Scapricciatiello ha lasciato di colpo il rastrello/ha afferrato di soppiatto Peppinella/ e le ha dato un bel bacio a pizzichillo./

 

Il vento ha portato la nuova ai fratelli/ che sono accorsi subito con i coltelli/E ora è giunta la fine dei giorni tuoi/ hanno detto a Scapricciatiello/ Se sei un uomo, facci vedere chi sei , caccia il coltello!/.

 

Il ragazzo ha preso un’accettulla/l’ha alzata in aria e…/Fatevi avanti ché vi mozzo il capo come i porcelli!/

 

Peppinella s’è lanciata subito in mezzo/ha guardato negli occhi i fratelli/e gli ha gridato/: Sparite immediatamente! Non vi mischiate nei fatti miei!/ Io voglio bene a Scapricciatiello/ Se uccidete lui, dovete uccidere prima me!/ E s’è abbracciata stretta stretta all’innamorato./I fratelli capita la “suonata”/ hanno lanciato in aria i coltelli/ e si son dileguati./

 

Adesso Peppinella e Scapricciatiello/ si sono sposati e stanno nella capannuccia/ hanno quattro mocciosetti di figli/ mangiano pane asciutto e cantano/ le canzoni all’ariella.